TA zvanja i sati rada

01 · Pregled

Uporedni pregled zvanja

Dva zvanja ka kojima vodi edukacija iz transakcione analize razlikuju se po standardima, obimu i vrsti sati. TA sistemski savetnik se stiče prema standardima UPSKS, a CTA (Sertifikovani transakcioni analitičar) prema standardima EATA.

Izvori: standardi UPSKS za sistemsko TA savetovanje · EATA pregled CTA ispita (PDF)

02 · Zvanje

Sertifikovani transakcioni analitičar (CTA)

Svrha CTA ispita je da obezbedi visoki nivo kompetentnosti u primeni transakcione analize na području specijalizacije kandidata, koja se temelji na ključnim kompetencijama za to područje. U procesu treninga za ispit i akreditaciju od kandidata se očekuje lična spremnost — da stekne temeljne kompetencije za specifično područje.

Kvalifikovanost za polaganje CTA ispita

Za CTA ispit kandidati moraju imati:

• TA 101 sertifikat — kroz učestvovanje na kursu ili kroz polaganje ispita;
• aktuelni EATA trening ugovor odobren od EATA-e najmanje godinu dana pre pristupanja usmenom ispitu;
• ispunjene relevantne nacionalne uslove za sertifikaciju na području specijalizacije;
• preporuku o spremnosti od svog Glavnog Supervizora;
• ispunjen minimalni uslov od 2000 sati, koji podrazumeva:
  • 750 sati kontakta sa klijentima, od kojih 500 mora da bude u TA
  • 600 sati profesionalnog treninga, od kojih 300 mora da bude u TA
  • 150 sati supervizije, od kojih 75 mora biti sa PTSTA, CTA trenerom ili TSTA koji je član EATA, ITAA ili FTAA, a 40 od kojih mora biti sa Glavnim Supervizorom
  • 500 dodatnih sati profesionalnog razvoja (određeno u dogovoru sa Glavnim Supervizorom, u skladu sa nacionalnim standardima)

Detalji uslova

Sati kontakta sa klijentima

Najmanje 750 sati u kontaktu sa klijentima — sa pojedincima ili grupom — od kojih u najmanje 500 mora biti korišćen transakciono analitički model. Minimum 50 sati prakse mora biti sa grupom i minimum 50 sa pojedincima. Na područjima psihoterapije i savetovanja sati mogu biti sa pojedincima, parovima, porodicama i grupama, ili u terapijskim maratonima; poželjan je raspon radnog iskustva.

Sati profesionalnog treninga

Najmanje ukupno 600 sati profesionalnog treninga, od kojih 300 mora biti iz TA sa TSTA, CTA trenerom ili PTSTA. Trening uključuje teorijsko znanje i može da sadrži demonstracije primene TA, praktični trening, predavanja i diskusije.

Sati supervizije

Najmanje 150 sati supervizije za vreme trajanja treninga. 75 sati mora biti iz TA od strane PTSTA, CTA trenera ili TSTA, od kojih najmanje 40 sati sa kandidatovim Glavnim Supervizorom. Kao 75 ne-TA sati supervizije, student može da računa superviziju iz drugih pristupa, pre ili za vreme trajanja TA treninga.

Dodatni sati profesionalnog razvoja

Najmanje 500 sati dodatnog profesionalnog razvoja. Sadržaj određuje regionalna ili nacionalna organizacija, koja može poveriti ovu odgovornost Glavnom Supervizoru — mogu se računati npr. dodatni trening, supervizija, lična psihoterapija itd.

Lična terapija i kontinuirani lični razvoj

Broj sati lične terapije i ličnog razvoja nije određen. PTSC preporučuje ličnu terapiju za vreme treninga — kako bi se iskusila primena TA i osiguralo da student može primenjivati TA bez uticaja skripta i štetnog ponašanja; ovo je kriterijum za odobrenje za ispitivanje. Kandidati i Glavni Supervizor proveravaju da li su ispunjeni svi uslovi nacionalnih i/ili evropskih asocijacija za ličnu terapiju.

EATA pregled CTA ispita (PDF)

03 · Zvanje

TA koučing

TAUS program edukacije za koučing iz transakcione analize je sertifikat kurs koji vodi do zvanja Akreditovanog kouča u Srbiji. Potpuno je usklađen sa trening standardima i zahtevima Udruženja za psihoterapiju, savetovanje i koučing Srbije (UPSKS), koje ima status nacionalne asocijacije pri EAC, i akreditovan je od strane Akreditacionog komiteta UPSKS.

Ukupni kurs se sastoji od 950 sati: 450 sati kursnog rada, 450 sati supervizirane prakse i 50 sati ličnog iskustva u ulozi klijenta. Traje od 3 do 6 godina. Kursni rad čine grupna razmatranja kursnih tema, predavanja i seminari, kao i praktične vežbe sa ulogama kouča, klijenta i posmatrača.

Tri nivoa edukacije

Uslovi za sertifikat po nivoima

• Osnovni nivo — odgovori na deset unapred definisanih pitanja koja ispituju teorijsko znanje i poznavanje praktične primene lajf kouč koncepata.
• Napredni nivo — jedna studija slučaja (case study) kao prikaz praktične primene nekog od definisanih modula (npr. procesni model komunikacije, aktivno slušanje, matrica otpisivanja, psihološke igre, dramski trougao, pregovaranje, ugovori o promeni, životni scenario).
• Profesionalni nivo — studija slučaja, uz priložene snimke praktičnog rada sa klijentima i usmeni ispit.

Program obuhvata 14 tematskih celina — od ego stanja, procesnog modela komunikacije i aktivnog slušanja, preko psiholoških igara, konflikata i pregovaranja, do ugovora u TA, životnog skripta i etike. Supervizirana praksa se obavlja u formalizovanom i ugovorenom kouč odnosu, uz supervizore koji su iskusni stručnjaci u svojoj oblasti, a lični razvoj kroz koučing iskustvo u ulozi klijenta razvija svest o ličnim temama i njihovom uticaju na pomagački proces.

Uz satnicu, edukant potpisuje kodeks etike i prakse, uplaćuje profesionalno osiguranje (ukoliko je moguće) i nastavlja sa stručnim usavršavanjem i supervizijom. Akreditovani kouč se u svom radu mora pridržavati Etičkog kodeksa prakse UPSKS.

04 · Zvanje

TA savetovanje

Sistemsko TA savetovanje je savetovanje u radu sa sistemima/grupama, porodicama i parovima transakciono analitičkog usmerenja. Sertifikovani kurs vodi do zvanja Akreditovanog psihološkog savetnika u Srbiji i Akreditovanog psihološkog savetnika u Evropi — potpuno usklađen sa trening standardima Udruženja psiholoških savetnika Srbije (UPSKS) i Evropske asocijacije za savetovanje (EAC), akreditovan od strane Akreditacionog komiteta UPSKS.

Kurs se sastoji od dva dela — Naprednog (150 sati) i Profesionalnog sertifikat kursa (250 sati) — i za svaki deo se dobija poseban sertifikat. Ukupni kurs čini 950 sati: 450 sati kursnog rada, 450 sati supervizirane prakse i 50 sati ličnog iskustva u ulozi klijenta. Traje od 3 do 6 godina.

Kursni rad se sastoji od grupnih razmatranja tema, predavanja, seminara i praktičnih vežbi sa ulogama savetnika, klijenta i posmatrača, uz kolaborativno učenje kroz zadato čitanje, vođene diskusije i iskustvene grupne vežbe. Edukanti se evaluiraju nakon svake završene godine treninga — kroz prezentaciju prakse i prikaz slučaja uz evaluaciju kolega i trenera. Prva godina je posvećena teorijskim znanjima, a ostali sati naprednog treninga razumevanju i primeni stečenog znanja.

Teorijsku osnovu čine transakciona analiza i sistemska teorija razvoja i promene pojedinca i grupe. Teme obuhvataju etiku i standarde savetodavne profesije, ugovaranje sa klijentima, ego stanja u upravljanju promenom, analizu i zaustavljanje psiholoških igara, partnersko i porodično savetovanje, aktivno slušanje na racionalnom, emotivnom i telesnom nivou, otpisivanje, otvorenu komunikaciju i planiranje ciljeva.

Uz satnicu, potpisuje se kodeks etike i prakse, uplaćuje profesionalno osiguranje (ukoliko je moguće) i nastavlja sa stručnim usavršavanjem i supervizijom. Sistemski savetnik transakciono analitičkog usmerenja se u radu mora pridržavati Etičkog kodeksa prakse Udruženja psiholoških savetnika Srbije, Evropske asocijacije za transakcionu analizu i Društva psihologa Srbije.

05 · Zvanja

Viša zvanja iz TA

Posle CTA sertifikacije, put u transakcionoj analizi vodi ka predavačkim i supervizorskim zvanjima — kroz TEW radionicu i PTSTA status do zvanja TSTA.

Privremeni predavač transakcioni analitičar (PTSTA)

TEW (Training Endorsement Workshop) je edukativni, evaluativni i preskriptivni proces dizajniran da pripremi i evaluira sertifikovane transakcione analitičare kao TA supervizore i učitelje. Sprovode ga TSTA, a za organizaciju je odgovoran TEW koordinator imenovan od strane PTSC-a (Komitet za profesionalni trening i standarde). TEW nije ispit, već evaluacijsko učenje uz feedback — struktura koja omogućava EATA-i da proceni nastavne i supervizijske veštine CTA i obezbedi da trening od početka bude u skladu sa njenim standardima i etikom.

Učesnici TEW-a treba da:

• polažu kod COC (Komisija za dobijanje sertifikata) ili IBOC (Internacionalni odbor za dobijanje sertifikata) za ispitivanje na području primene u kojem žele da započnu trening;
• budu Sertifikovani transakcioni analitičar najmanje jednu godinu na tom području primene.

Nakon pohađanja TEW-a i potpisanog i odobrenog TSTA trening ugovora, PTSTA (Provisional Teaching and Supervising Transactional Analyst) može da predaje i supervizira — pod supervizijom sertifikovanog TSTA.

Predavač i supervizor transakcioni analitičar (TSTA)

Na kraju treninga PTSTA polaže usmeni ispit pred internacionalnim odborom ispitivača, na kojem demonstrira kompetentnost na području teorije, etike, predavanja i supervizije u kontekstu TA organizacione strukture — na području primene u kojem je već kvalifikovan. Svi kandidati moraju:

• biti pod aktuelnim trening ugovorom sa EATA-om ili TSC većem;
• biti sertifikovani od strane COC ili IBOC kao Sertifikovani transakcioni analitičari;
• imati zadovoljavajuće položen TEW u etici, nastavi i treningu, odobren od EATA PTSC ili TSC veća;
• imati najmanje 30% sati profesionalnog treninga iz TA (30% od 300 = 90) potrebnog za područje ispita;
• podneti tri pisma odobrenja — jedno od aktuelnog Glavnog Supervizora i dva od drugih TSTA koji su supervizirali kandidatov rad;
• Glavni Supervizor treba da ispita kandidata tri puta tokom trajanja TSTA trening ugovora.

Uslovi za predavača transakcione analize (TTA)

Kandidat mora da ispuni kriterijume prikazane u tački 11.2.1 EATA priručnika, a pisma odobrenja treba da pokriju njegovo predavanje. Uz to, kandidat mora da ima:

• 300 sati iskustva predavanja TA, uključujući 45 sati predavanja superviziranog od strane TSTA koji je član EATA-e, ITAA-e ili FTAA-e, od kojih 20 sati supervizirano „uživo”;
• „uživo” superviziran prvi TA 101 — supervizija uživo je uslov, a supervizija TA 101 se ne računa kao deo potrebnih sati supervizije;
• završenih 100 sati kontinuirane profesionalne edukacije/razvoja;
• najmanje 12 sati prezentacija na konferencijama i profesionalnim skupovima, od kojih 6 na nacionalnim ili internacionalnim skupovima.

Nacionalni sertifikat za psihoterapiju (NSP)

Pravo na Nacionalni sertifikat za psihoterapiju imaju svi koji su završili trening i stekli sertifikat u priznatom psihoterapijskom modalitetu i ispunjavaju uslove Saveza psihoterapeuta Srbije. Stav Saveza je da se tek dobijanjem NSP osoba može predstavljati kao psihoterapeut. Pored sertifikata modaliteta, preporuke relevantnog nacionalnog udruženja i fakultetske diplome, trening mora ispunjavati sledeće uslove:

• psihoterapijska edukacija u određenom modalitetu trajala je najmanje četiri godine;
• obrađena teorija iznosila je 500–800 sati;
• lično iskustvo rada na sebi, individualno ili u grupi, u trajanju od minimalno 250 sati;
• minimalno 150 sati supervizija kod priznatog supervizora;
• tokom trajanja supervizija 300–600 sati direktnog rada sa klijentima.

Detaljna procedura, potrebna dokumentacija i rokovi objavljeni su na sajtu Saveza psihoterapeuta Srbije.